Ostatnimi czasy nasze miasto odwiedziło kilka grup turystycznych. Prócz sztandarowych zabytków, uwagę wielu z nich przyciągnął charakterystyczny obiekt usytuowany przy południowo-zachodnim narożniku rynku – Dom Książąt Brzeskich. Zwiedzający mieli wiele pytań, jednak najczęściej powtarzało się jedno: dlaczego dach tak bardzo różni się od pozostałej części fasady?
Pytanie jest zasadne, a odpowiedź kryje się w historii budynku. Gdy przyjrzymy się przedwojennym fotografiom, zobaczymy dach zupełnie inny od dzisiejszego – prosty, dwuspadowy, a przez to mniej efektowny. Zestawienie tych dwóch obrazów,dawnego i obecnego, robi na zwiedzających duże wrażenie. W latach 1980–1992 przeprowadzono odbudowę obiektu z przeznaczeniem na siedzibę biblioteki, a w późniejszym okresie na siedzibę sądu, co nawiązywało do jego przedwojennej funkcji Królewskiego Sądu Rejonowego.
Podczas odbudowy zrekonstruowano dach ze szczytami i facjatami, sięgając do przekazów ikonograficznych z połowy XVIII wieku, w tym do widoków autorstwa Wernera i Erbena. Ich kopie można dziś oglądać w ekspozycjach strzelińskiego ratusza. Warto zaznaczyć, że obecna liczba lukarn, efektownie przecinających połać dachu, nie wynika z historii, lecz z praktyki. Obiekt miał służyć użyteczności publicznej i być zagospodarowany na każdej kondygnacji, także na poddaszu, które należało odpowiednio doświetlić.
Niestety, do dziś nie dotarły materiały graficzne, które pokazywałyby dawne wnętrza budynku. Brakuje też ujęcia portalu wejściowego na tyle czytelnego, by rozpoznać jego detale architektoniczne, w tym kartusz herbowy umieszczony nad wejściem. Być może gdzieś w prywatnych albumach, archiwach czy rodzinnych pamiątkach czekają fotografie, które pomogłyby uzupełnić tę lukę. Liczę, że z czasem zostaną udostępnione.
Dom Książąt Brzeskich to jednak coś więcej niż zagadka konserwatorska. Stoi w najbardziej reprezentacyjnym miejscu miasta, na rynku, gdzie codziennie przechodzą mieszkańcy i zatrzymują się turyści. Jest własnością Skarbu Państwa, a więc dobrem wspólnym, o którego losie warto rozmawiać głośno i rzeczowo. Trudno o lepszą lokalizację dla miejsca, które mogłoby opowiadać o naszym regionie i jego historii.
Przywrócenie temu budynkowi dawnej świetności przyniosłoby korzyści dwojakiego rodzaju. Strzelin ma już swoje sztandarowe zabytki, ale każdy dobry szlak turystyczny potrzebuje kolejnych punktów, które zachęcą gości do dłuższego pobytu. Dla przyjezdnych odnowiony budynek mógłby stać się miejscem, przy którym nie tylko robi się zdjęcie, ale do którego wchodzi się, by poznać dzieje Piastów Śląskich, dawnego sądu i mieszczan w autentycznych murach. Turysta, który ma powód, by zostać w mieście dłużej, chętniej zje obiad, kupi pamiątkę i wróci. Dla mieszkańców to z kolei szansa na poprawę estetyki miasta, a także na powód do dumy z własnego dziedzictwa. Strzelin ma ciekawą, wielowarstwową historię i zasługuje na to, by jej ślady były widoczne, zadbane i dostępne dla wszystkich.
Oczywiście, każda odbudowa czy remont wymaga rzetelnych badań, konsultacji z konserwatorami, szacunku dla historycznej substancji, a przede wszystkim ogromnych nakładów finansowych, które zapewnić może tylko właściciel, czyli Skarb Państwa. Doskonale zdaje sobie sprawę, że fundusze nie są bez dna i jest wiele miejscowości, które również oczekują renowacji cennych dla nich zabytków. Warto podkreślić, że strzeliński samorząd własnym sumptem przywrócił jednak miastu historyczny ratusz. Przy tak dużym przedsięwzięciu, zrealizowanym lokalnymi siłami, warto, aby i Skarb Państwa, w ramach doceniania takiej inicjatywy, odpowiedział realnym działaniem.
Dom Książąt Brzeskich czeka na swoją chwilę. Warto, abyśmy wspólnie – mieszkańcy, samorząd i instytucje państwowe, zadbali o to, aby ta chwila w końcu nadeszła. To inwestycja nie tylko w historię, ale także w przyszłość naszego miasta.


























































































Dodając komentarz przestrzegaj norm dyskusji i niezależnie od wyrażanych poglądów nie zamieszczaj obraźliwych wpisów. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, kliknij